filmvanalledag

roestig weblog

Tag: taal

Duizelende Duizendtallen

Snel bekijk ik mijn telefoon om in te checken. De betaling voor de parkeerplaats staat nu aan. Het is een winderige middag in april in Amsterdam. Op de horizon komen snel grijze wolken aangesneld, sommigen zo grijs als het IJ. Het regent bijna. Met grote stappen loop ik langs de kade op weg naar mijn afspraak.

Binnen wacht mij het internationaal gezelschap. Er is ook een tolk bij, die vertaalt tussen Nederlands en Chinees. Dat gaat heel vlot, behalve met getallen. Als ik wat grote getallen noem, wil ze die toch even opschrijven. Ze merkt iets op over een ander getalstelsel in het Chinees.

Afgelopen weekend ontdekte ik hoe dat werkt, en dat is fascinerend. De westerse telling werkt in duizendtallen: duizend, miljoen, miljard. Iets waar je nooit over nadenkt, want het is zo in alle talen die ik ken. In het Chinees dus niet: dat werkt met tienduizendtallen. Dus: tienduizend, 100 miljoen, biljard. Bij het vertalen is een fout snel gemaakt, dus schrijft een tolk het getal op, om vervolgens de puntjes even anders te zetten (1.000.000.000 vs 10.0000.0000).

De taal spoelt stroomafwaarts

En soms blijft er wat hangen.

*

Ik zag dat ik mailde over 20k en een collega mailde over 20 mille. In geschreven tekst druk ik nooit iets uit in milles, en ook gesproken bijna nooit. Maar schrijvend gebruik ik vaak de K als achtervoegsel – en soms ook de M voor miljoen. Met miljarden heb ik te zelden te maken om daar een afkorting voor te hebben. Het lijkt me Amerikaans, maar vooral ook een internetfenomeen. Ik denk dat ik het voor het eerst zag toen ik Hattrick speelde – makkelijk 12 jaar terug dus.
Wanneer zou zoiets het spraakgebruik indringen?

*

In deze dagen van Twitter en WhatsApp is er leestekeninflatie. Berichten gaan al snel gepaard van een uitroepteken, smiley of vraagteken.
Zo langzaam aan zie ik dat ook steeds meer mijn mails in sluipen. Alles moet net iets harder gezegd worden, alsof woorden niet krachtig genoeg zijn van zichzelf.

67/76

Inzichten komen op de raarste momenten. Vandaag ging er een rijtje getallen over tafel, die ik op moest schrijven. En ineens werd ik bewust dat ik altijd iets langer moet nadenken over het onderscheid tussen 67 en 76. Schrijf ze uit en er staat zevenenzestig en zesenzeventig. Als klank zitten ze (te) dicht bijeen, waardoor er altijd een stapje meer voor nodig is dan voor 95, 48 of 57.

Een voorstel om een van de getallen een andere naam te geven – geen zeven maar ‘beven’ bijvoorbeeld – zesenbeventig en bevenenzestig – zal het wel niet redden.

In het wild gevonden

Studenten, maar ook mannen en vrouwen, die willen kennis maken met…

(Bel de wetenschap, nieuw soort mens gevonden!)

Beeldvorming

In de buurt is een snackbar zich ‘Petit Restaurant’ gaan noemen.

Of slagroomtaart natuurlijk

Het kabinet zegt dat we allemaal de broekriem aan moeten halen en om dat te voorkomen eet ik zoveel mogelijk gevulde koeken.

Woord van de dag

Aan het begin had ik één woord van dag. Nu heb ik er twee. Welke heeft u voorkeur?

Schuldverdienratio

Motiveringsbeginsel

Taalvaria (2)

Zoals velen zou ik Twitter de schuld kunnen geven. De clou blijkt ook wel uit te kunnen in 140 tekens, of misschien iets meer.

*

Het verwarrend maar ook wel herkenbare in landen als Italie en Frankrijk is dat elke grote stad dezelfde straat- of pleinnamen heeft. Er is Republique, Liberté. In Italië Cavour, Vittorio Emanuale en Garibaldi.

*

Wie dat verzonnen heeft, om in het Frans tachtig Quarte-vingt te noemen, vroeg ik. Alsof het een wiskundige was die de taal heeft bedacht. Maar het blijkt meer een soort taalarcheologie. In meer Europese talen is het twintigtallig stelsel terug te vinden. Vigesimal noemt de Wiki het. Spannend, maar een echt goed verhaal erover heb ik nog niet kunnen vinden.

*

Woord van de dag (25 maart): Stante pede (via J.)

Woord van de dag (26 maart): Ullrichwinter (via @lvnoord) (“Winter gevuld met rust, weinig sport en goed eten, vernoemd naar de Duitse wielrenner Jan Ullrich, die elke seizoen weer hard moest trainen om op gewicht te komen.”)

*

In mijn stasi-database met persoonsinformatieadresboek met namen is er een categorie familie.

Daar sta ik zelf ook in. Omdat het lastig genoeg is je eigen telefoonnummer te onthouden.

Welnu: ben ik familie van mezelf? Is die categorie correct?

© 2017 filmvanalledag

Theme by Anders NorenUp ↑