Ergens las ik over de metafoor van de markerstift. Stel dat je nog nooit een markerstift had gezien, dan had je waarschijnlijk nooit voor mogelijk gehouden dat die kleur bestond, want in de natuur komen zulke felle kleuren nauwelijks voor. Dus het is een wonder, tenzij je er dus, zoals wij, al je hele leven aan gewend bent. Ik weet niet meer waar ik dit gezien heb, ik wil het ook niet opzoeken om de magie niet te verbreken, maar bij het zien van de kaft van De Grote Schoonmaak van Rob van Essen moet ik veel hieraan denken.
De kaft is zo oranje, zo blauw, zo groen; het doet pijn aan je ogen.
Deze roman handelt ook grotendeels om het principe van een wonder; iets dat niet bestaat totdat het zich voor je ogen voltrekt.
In een wederopbouwwijk in het overzichtelijke Wageningen werkt Thomas als medewerker bij een kleine supermarkt. Op een dag is er een promotie voor een nieuw schoonmaakmiddel, Brixo. Een levensgrote fles van het schoonmaakmiddel loopt door de winkel en prijst het nieuwe middel aan de klanten aan. Het verkoopt goed, maar na sluitingstijd gebeurt het: er komt een scheurtje in het pak, en in het pak blijkt geen mens te zitten, maar alleen een enorme hoeveelheid schoonmaakmiddel. Dat levert vervolgens een blinkend schone winkel op, en ook een levenslange zoektocht naar antwoorden op dit absurde voorval.
In typische van Essen-stijl loopt dit alledaagse volkomen uit de hand.
Want uiteindelijk blijken er veel meer vragen dan antwoorden. Het is nooit een vast koppel geweest, vraag en antwoord, het zijn twee losstaande verzamelingen, de één groter dan de ander.
Wat volgt is een zoektocht. Er volgen doelloze fietstochten, kunst, kloosters, tijdreizen, het krakersmilieu in Amsterdam in de jaren ’80, en een onbenoemd stuk Noord-Engeland. Sommige decors zijn herkenbaar uit Ik kom hier nog op terug of Miniapolis, maar het verveelt geen moment.
In de podcast van VPRO Boeken die ik luisterde gaat van Essen daar ook op in: een drieluik van dit boek, Hier kom ik nog op terug, en de Goede Zoon. Ik snap niet waarom die podcast het in 13 minuten afraffelt (de dwang van het format), want er is zoveel meer uit die boek te halen.
Fediverse Reacties